Steryd sterydowi nie równy…

Tak jak wcześniej obiecałam, kolejna porcja informacji na temat maści ze sterydami. Dzisiaj kilka słów na temat działań niepożądanych. Nie będę ich jednak wymieniać, gdyż takich informacji w internecie jest mnóstwo. Pragnę jedynie zaznaczyć, że preparatów tych nie można wrzucać „do jednego worka” mówiąc o ich skutkach ubocznych.

W przypadku stosowania maści ze sterydami wyznaję zasadę:

IM KRÓCEJ, IM CIENIEJ – TYM LEPIEJ

Oczywiście chodzi o to, by zminimalizować ryzyko wystąpienia działań niepożądanych preparatów sterydowych. Ryzyko wystąpienia tych działań uwarunkowane jest nie tylko czasem trwania terapii ale również siłą działania sterydu. Pamiętajmy – steryd sterydowi nie równy i tak na przykład w przypadku preparatu z 1 klasy, stosowanego przez krótki okres czasu, działania niepożądane występują bardzo rzadko, w przeciwieństwie do 4 klasy, która powinna być stosowana tylko na powierzchnię dłoni.

Klasyfikacja ta przedstawia się następująco :

1) Kortykosteroidy o słabym działaniu:

  • hydrokortyzon (Hydrocortisonum),
  • prednizolon (Mecortolon N)

2) Kortykosteroidy o umiarkowanie silnym działaniu:

  • maślan hydrokortyzonu (Locoid),
  • flumetazon (Lorinden A, Lorinden C)
  • deksametazon (Dexapolcort aerozol na skórę)

3) Kortykosteroidy o silnym działaniu:

  • betametazon (Triderm maść/krem),
  • flucynolon (Flucinar maść/żel),
  • mometazon (Elosone, Elosalic),
  • metylprednizolon (Advantan),
  • flutikazon (Cutivate maść/krem)

4) Kortykosteroidy o bardzo silnym działaniu:

  • klobetazol (Novate krem/maść; Clobederm krem/maść; Dermovate maść/roztwór na skórę)

Jeśli chodzi o działania niepożądane to jest ich wiele… Od skórnych reakcji alergicznych po skutki ogólnoustrojowe. Ale mówiąc o działaniach niepożądanych sterydów, warto zwrócić uwagę na to, czy mają one charakter odwracalny (np. ścieńczenie skóry, trądzik), czy też nieodwracalny (jak rozstępy). Do działań niepożądanych możemy również zaliczyć zmiany zabarwienia skóry (rozjaśnienie lub ściemnienie) które mają charakter odwracalny po zaprzestaniu leczenia, chyba, że skóra była eksponowana na słońce – wówczas może dojść do trwałych przebarwień.

Sterydy należy stosować tylko i wyłącznie na nieuszkodzoną skórę, by nie dopuścić do przedostania się leku do krwioobiegu i wystąpienia działań ogólnoustrojowych. Jeśli jednak stosujemy je w dużych dawkach lub na dużą powierzchnię ciała, mogą one przenikać przez skórę i wywoływać ogólnoustrojowe działania niepożądane. Dlatego przyjmując lek z tej grupy warto przede wszystkim przyjrzeć się jego sile działania i potencjalnej wchłanialności. Zależy ona przede wszystkim od budowy chemicznej leku ale także od :

  • grubości skóry (u małych dzieci ma inną budowę i jest cieńsza). Sterydy w największym stopniu przenikają przez błony śluzowe (ponad 45 %).Dla porównania wchłanialność z powierzchni rąk i stóp wynosi od 0,05 % do 0,1%. Dlatego w miejscach gdzie skóra jest cieńsza słabiej działające sterydy powinny być smarowane możliwie cienką warstwą, natomiast sterydy z 3 i 4 klasy w ogóle nie powinny być stosowane w tych okolicach. 
  • rodzaj użytego podłoża (najbardziej wchłaniają się maści, w następnej kolejności żele/kremy, emulsje najsłabiej).
  • nasilenia choroby (jest większa w przypadku silnego stanu zapalnego)
  • dodatku innych substancji np. propylenoglikolu (PEG), mocznika lub kwasu salicylowego.
  • jednoczesnego stosowania innych preparatów np. emolientów. Zwiększają one przenikanie sterydu przez skórę, zwiększając tym samym siłę działania leku i prawdopodobieństwo pojawienia się ogólnoustrojowych działań niepożądanych.

przerobione sterydy (1 of 1)

„Głód sterydowy”

Gdy steryd jest dłuższy czas aplikowany na skórę może dojść do tzw. posterydowego zapalenia skóry. Polega on na tym, że po odstawieniu leku następuje znaczące pogorszenie się stanu skóry (silny stan zapalny, zmiany wypryskowe) co z kolei skłania nas do ponownego sięgnięcia po preparat ze sterydem. Jest to reakcja o charakterze uzależnienia i leczenie tego typu „błędnego koła” powinno przebiegać pod kontrolą dermatologa.

Tagged on:

One thought on “Steryd sterydowi nie równy…

  1. Marta

    Najbardziej mnie zastanawia powszechne zamienianie w aptekach postaci leku ze sterydem – maści na krem (powiedzmy, że jeszcze do przyjęcia), czy kremu na maść… Spotkałam się z opiniami, że to przecież to samo… No i na 100% zapisane, to czym się przejmować 😐

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.